«الگوی سوم زن» در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب: تبیین هویت در تمایز با الگوهای رقیب (متجدد و سنتی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی کارشناسی ارشد رشته ارتباطات و تبلیغ فرهنگی و طلبه سطح 3

10.22034/scs.2026.74504.1491

چکیده

هویت و جایگاه زن در جهان معاصر به کانون منازعات تمدنی بدل شده است. در این راستا، گفتمان انقلاب اسلامی «الگوی سوم زن» را در برابر دو الگوی رقیبِ «متجدد‌ غربی» و «سنتی» به عنوان بدیلی تمدنی مطرح می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل منطق درونی این الگو در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب و بر اساس چارچوب نظری «فطرت» انجام شده است. این تحقیق از نوع توسعه‌ای-کاربردی بوده و با روش تحلیل مضمون، تمامی بیانات و پیام‌های ایشان (۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳) استخراج‌شده از پایگاه حفظ و نشر آثار رهبری را واکاوی کرده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که الگوی سوم بر چهار مضمون فراگیر استوار است: تبیین هویت فطری زن در ساحت خانواده با محوریت استعاره «ریحانه»؛ حضور اجتماعی فعال و چارچوب‌مند با حفظ اولویت خانواده و عفاف؛ تثبیت هویت از طریق مرزبندی گفتمانی و نفی هم‌زمان کالاانگاری غربی و انفعال سنتی؛ و در نهایت، ابتنای این الگو بر مبانی هستی‌شناختی و قانون عام زوجیت. نتیجه آنکه الگوی سوم، بدیلی تمدنی و منسجم است که با انحلال دوگانه‌ی کاذبِ نقش‌های خانگی/اجتماعی و تأکید بر «عدالت جنسیتی» به‌جای برابری صوری، پیشرفت زن را در امتداد کمال انسانی او محقق می‌سازد.

کلیدواژه‌ها