نظام‌‌واره تعامل با مخالفان، در آموزه‌‌های امیرمؤمنان(ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 سطح چهار حوزه علمیه، مرکز پژوهشی حوزه علمیه خواهران همدان، همدان، ایران.

3 کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات فارسی، حوزه علمیه همدان، همدان، ایران

10.22081/scs.2023.66158.1223

چکیده

چگونگی رابطه انسان با دیگران، به جهان‌‌بینی و زیرساخت‌‌های اندیشه‌‌ای و آموزه‌‌های دینی، تربیتی، اجتماعی و رفتاری او بستگی دارد. مکاتب گوناگون، بسته به خاستگاه و مبانی خویش، چارچوبی را برای ارتباط با موافقان، مخالفان و دشمنان ارائه می‌‌دهند. در این میان، دستورات دین اسلام و به ویژه آموزه‌‌های امیرمؤمنان، بایدها و راهبردهای ویژه‌‌ای را برای رابطه با مخالفان و دشمنان بیان می‌‌دارد. جستار حاضر، با بهره‌‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی و با هدف دستیابی به نظام‌‌واره‌‌ای جامع، پیرامون ارتباط و تعامل با مخالفان و دشمنان از دیدگاه امیرمؤمنان سامان یافته است. در کنار مفهوم‌‌شناسی و اثبات ضرورت شناخت مخالفان، بررسی گفتار و رفتار امام علی(ع) و متون تاریخی مرتبط، نشان داد که ضمن تقسیم مخالفان به دو گروه داخلی و خارجی، «بصیرت و شناخت صحیح و به‌هنگام- واقع‌‌نگری و پذیرش حقیقت- خردورزی»، بایدهای این ارتباط بوده و راهبردهای شش‌‌گانه‌‌ای برای رابطه با مخالفان و دشمنان قابل ترسیم است؛ شامل: «صلح‌‌طلبی، هدایت‌‌گری، پرهیز از پیمان‌‌شکنی، نیرنگ و خیانت، احترام به اندیشه و عقاید، احترام به شخصیت انسانی، تنبیه و مجازات عادلانه». ارائه بایدها و راهبردهای ارتباطی و تعاملی با مخالفان و دشمنان، بر پایه آموزه‌‌های علوی و در قالب چارچوبی نظام‌‌مند، از نوآوری‌‌های پژوهش حاضر تلقی می‌‌گردد.

کلیدواژه‌ها

مراجع

Master's degree, Department of Persian Language and Literature, Hamedan Seminary, Hamedan, Iran
مطالعات فرهنگی اجتماعی حوزه
دوره 9، شماره 1
فروردین 1404
صفحه 326-305

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار