A Passive Approach to Confronting the Family Centered on Women and its Impact on Creating Religious and Moral Insecurity in Islamic Culture

Document Type : Original Article

Author

Qom Seminary, Qom, Iran

10.22034/scs.2025.73002.1445

Abstract

Security is a multifaceted concept encompassing various strategies, with family and lifestyle being directly connected to it. The influence of women on family and lifestyle is significant and undeniable. Women play a pivotal role in shaping values related to family and lifestyle. Neglecting the transcendent capacities and capabilities of women within the family and lifestyle can lead to insecurity in society. Society and its related phenomena are profoundly affected by the central role
of women in family and lifestyle. This research aims to explore the foundational perspectives on security in Islamic Iran, focusing on the family, the centrality of women, and how this relationship impacts religious and moral security within Islamic culture. Islamic Iran, as a model of transcendent governance that emphasizes values related to ethics and religion within the family and lifestyle, serves as the foundation for realizing this relationship. Education within the family context, with a focus on the central role of women, is a decisive factor in fostering a lifestyle grounded in moral values. This is achieved by leveraging women's maternal capacities. In this study, we employed a descriptive-analytical research method to examine the relationship between passivity in a woman's maternal role and her centrality in the family, and their impact on religious and moral insecurity, based on various studies. Our findings indicate that passivity in recognizing the role of women in management affects the development of behavioral functions within the family and lifestyle, as influenced by Islamic culture. Utilizing the capacities of women as wives and mothers within the family and lifestyle can promote outcomes related to security grounded in ethics and religion. As a result, security, as an important and multifaceted phenomenon, can play a crucial role in realizing new concepts such as development. This can be achieved by leveraging the relationship between the family—centered on women—and society, utilizing their religious and moral capacities. Education is one of the pillars of achieving security-based development in society, which begins within the family and is influenced by the role of women as mothers. Women's management within the family, primarily as wives, can facilitate this process.

Keywords


قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
باوفا، مرجان (1399). واکاوی رویکرد مغنیه به مسائل خانواده در تفسیر الکاشف. پژوهشنامه مطالعات میان‌رشته‌ای تفسیر و کلام، شماره4، ص13-34.
بستان (نجفی)، حسین (1397). جنسیت در خانواده از دیدگاه جامعه‌شناسی اسلامی. تحقیقات بنیادین علوم ‌انسانی، شماره13، ص37-62.
جعفری، افشین؛ حاجیان حسین‌آبادی، رضا؛ فدوی، احمد (1400). مدیریت در چشم‌انداز حکومت علوی و اسناد بین‌المللی. سیره‌پژوهی اهل بیت(ع)، شماره12، ص5-18.
جلایی نوبری، فاضل (1400). نظر حضرت امیر(ع) بر حاکمیت فرهنگ عقلانیت و دوراندیشی در زندگی مادی و معنوی انسان سعادت‌گرا. پژوهش و مطالعات اسلامی، 3(24)، ص14-26.
جلائیان اکبرنیا، علی (1397). شناخت و واکاوی مفهوم اصول و مبانی سبک زندگی اسلامی. پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، شماره116، ص43-66.
چلونگر، محمدعلی؛ نجاتی، محمدسعید (1394). بررسی رویکردهای سیاسی و معنوی امامت شیعه در زندگی امام کاظم(ع). تاریخ اسلام، شماره61، ص7-30.
حاجیان مقدم، فاطمه؛ غفاری، غلامرضا؛ صالحی امیری، رضا (1394). ویژگی‌های خانوادۀ مستحکم
ایرانی: مرور پژوهش‌های انجام‌شده طی سال‌های 1374-1389؛ 1394. زن در فرهنگ و هنر، 7(1)، ص137-156.
حیدری، معصومه (1401). مقایسه حقوق زن در اسلام و سایر ادیان توحیدی. مطالعات روانشناسی و علوم تربیی، شماره43، ص167-200.
خامنه‌ای، سید علی (25/09/1371). تجمل‌گرایی. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?id=2645&nt=2&year=1371&tid=1699
خامنه‌ای، سید علی (27/10/1401). نگاه غربی زن را بدون خانواده می‌خواهد. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=51772
خان احمدی، اسماعیل (1391). امنیت پایدار در نظام سیاسی اسلام از منظر نهج‌البلاغه. آفاق امنیت، شماره15، ص149-187.
دسترنج، منصوره؛ قنبری، سمیه (1399). بررسی وضعیت احساس امنیت اجتماعی و عوامل اجتماعی- فرهنگی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر لار. امنیت ملی، 10(35)، ص131-154.
دهقانی، حمید؛ ابراهیمی، حدیقه (1398). مطالعۀ احساس امنیت روانی و اجتماعی با گرایش به خرافات مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه اصفهان. پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، شماره27، ص99-122.
رستگار خالد، امیر؛ سلمانی بیدگلی، مسعود؛ آران دشتی، سمیه (1393). بررسی رابطۀ سرمایۀ اجتماعی همسایگی بااحساس امنیت محل‌های (مورد مطالعه: شهر آران و بیدگل). مطالعات جامعه‌شناختی شهری، شماره 11، ص85-118.
رمضانی، حسین (1394). تحلیل مفهومی- ساختاری مناسبات امنیت و توسعه در هندسۀ معرفت و حکمت اسلامی. پژوهشنامه علوم انسانی اسلامی، شماره 4، ص32-59.
زندیه، زهرا (1400). تأثیرپذیری خانواده از فرایند تربیتی فرزندان در نگاه اسلام و غرب. مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی، 7(2)، ص52-61.
ساروخانی، باقر؛ احمدی، امید، علی؛ صفا، داود (1395). تحلیل گفتمان الگوهای خانواده در جامعه کنونی با تأکید بر مناسبات همسرگزینی (بازنمایی الگوهای پست‌مدرن، تجددگرا، سنتی، در حال گذار، اسلامی). پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده، شماره 22، ص9-42.
سخایی، ایوب؛ سهراب‌زاده، مهران؛ حسینی‌زاده آرانی، سید سعید (1395). بررسی عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر گرایش دانش‌آموزان به وندالیسم (مورد مطالعه: دانش‌آموزان دبیرستانی شهر تهران). مطالعات جامعه‌شناختی، شماره 49، ص405-431.
سعیدیان جزی، مریم (1393). اصول و ارزش‌های اخلاقی در نهاد خانواده براساس آموزه‌های وحیانی و سیره اهل بیت(ع). پژوهشنامه حکمت اهل بیت(ع)، 1(2)، ص61-8.
سمانچوه؛ پاناپا (1398). جایگاه و نقش‌زن در آرامش خانواده. پژوهش‌های اسلامی جنسیت و خانواده، 2(3)، ص23-37.
شریفی، رئوفه (1394). پیامبر(ص) و نهاد خانواده، جایگاه مدیریت زن در اقتصاد خانواده. مطالعات پژوهشی زنان با رویکرد اسلامی، شماره 3، ص23-38.
شکر بیگی، نرگس؛ مروتی، سهراب؛ قاسمی، یارمحمد (1396). خوانش قرآنی از سرمایه اجتماعی با تأکید بر سوره حجرات. دین و ارتباطات، شماره51، ص65-101.
طباطبایی، سید محمد (1401). خانواده، سبک زندگی، امیدآفرینی و پیروزی. پیوند، شماره499، ص14-16.
عصاره، علیرضا (1394). خانواده و توجه به تغییر ارزش‌ها. پیوند، شماره 436، ص3-5.
علی‌پور، مینا (1395). مدیریت زن در خانواده. مطالعات پژوهشی زنان با رویکرد اسلامی، شماره4،
ص93-119.
فقیهی، علی نقی (1396). مولفه‌های حفظ کرامت زن و نقش تربیتی آن در سبک زندگی اسلامی. پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، شماره24، ص137-158.
فولادی، مجید (1397). تبیین نقش ‌زن در خانواده؛ الگوبرداری از الگوهای ناب. مبلغان، شماره 232،
ص62-71.
فهیمی، شریفه؛ محمدی، صدیقه (1399). جایگاه عقل در کرامت ارزشی انسان از دیدگاه علامه طباطبایی. کلام و حکمت، شماره 6، ص11-30.
قندانی آرانی، علی‌اکبر؛ صادقی آرانی، زهرا (1394). خانواده و سبک زندگی اسلامی. در: کنگره بین‌المللی روانشناسی و علوم تربیتی با رویکرد اسلامی.
محسنی، علی؛ فرهادی، عباس؛ قمریان، ناهید (1393). بررسی و تبیین جایگاه دولت در عرصۀ فرهنگی جامعه از نگاه اسلام و لیبرالیسم. راهبرد، شماره72، ص1-28.
مطلبی فشارکی، محمد؛ توکلی، محمدجواد (1399). الگوی تقدیر معیشت خانواده در اقتصاد اسلامی. معرفت، شماره 272، ص91-103.
مظاهری، حبیب (1391). قیمومت و شخصیت زن. بینات، شماره74، ص4-22.
ملکوتی‌نیا، علی (1395). نقش کانون خانواده در سلامت جامعۀ اسلام. مبلغان، شماره203، ص58-67.
نعمتی، فاطمه؛ بلند، حسن؛ صیادی، علی (1401). بررسی نقش واسط‌های بحران هویت و انسجام خانواده در تعیین رابطه مشارکت در شبکه های اجتماعی با نگرانی از تصویر بدنی در میان دانش‌آموزان. پژوهش‌های مشاوره، شماره 81، ص257-280.
یزدی، اقدس (1388). اخلاق مادری در اسلام و فمینیسم. پژوهش‌های فلسفی کلامی، شماره 39،
ص151-184.
یعقوبی، محمدعلی (1400). ویژگی‌های فرزند صالح در سبک زندگی اسلامی از منظر قرآن و حدیث. مطالعات حدیث‌پژوهی، شماره11، ص39-63.